Effectencalculator

Afbeelding van het instrument Effectencalculator
De Effectencalculator brengt het maatschappelijke én financiële effect van individuele ondersteuningsaanpakken in beeld. Daarvoor worden met betrokkenen cliëntcasussen beschreven en geanalyseerd.
Afbeelding van het instrument Effectencalculator
www.effectencalculator.nl Contact
Werkwijze van het instrument

Elke casus wordt beschreven tijdens een werksessie van 2 tot 3 uur. Hierbij is bij voorkeur ook de cliënt zelf aanwezig. Samen met de direct betrokken professional(s) en andere professionals/betrokkenen worden met behulp van ‘geeltjes’ twee scenario’s nauwgezet beschreven op een tijdslijn:

  • de interventie: meestal hoe de ondersteuning er werkelijk uit heeft gezien
  • de referentie: hoe de ondersteuning er in een alternatieve situatie uit had gezien (bijvoorbeeld zonder de aanpak, of juist in een verbeterde aanpak).

Uitwerking met post-its

Elk scenario wordt op twee manieren beschreven:

  • welke gebeurtenissen waren in het leven van de cliënt (hierin komt het effect tot uitdrukking)?
  • welke ondersteuningsactiviteiten waren er, en welk prijskaartje is hieraan te hangen? Ter ondersteuning van dit laatste aspect is de ‘maatschappelijke prijslijst’ opgesteld.

De resultaten van de sessie kunnen worden uitgewerkt in de speciale webapplicatie, waarmee ook makkelijk gerapporteerd kan worden.

Hiermee levert de Effectencalculator niet alleen evaluatieve informatie op. Het creëert tegelijkertijd een moment van intervisie rond een échte casus en draagt hierdoor direct bij aan de effectiviteit van professionals. 

Toelichting gebruik

Sommige interventies draaien om een persoonlijke, vraaggerichte aanpak. Samen met de bewoner, cliënt, inwoner wordt een aanpak opgesteld ('aan de keukentafel'). Daardoor ontstaat een rijk palet aan activiteiten én effecten. Dat maakt een klassieke effectanalyse lastig.

De Effectencalculator vertrekt daarom vanuit individuele casussen. De gebeurtenissen worden uitgezet op een tijdslijn. Net als de ondersteuning, inclusief het prijskaartje daarvan. Zo ontstaat er een casusbeeld met het effect (gebeurtenissen), de activiteiten en output (ondersteuning) en de input ('prijskaartje').

Dit casusbeeld wordt opgesteld in een werksessie (ca. 3 uur) met betrokkenen die een casus kennen of kunnen beoordelen. Naderhand wordt dit casusbeeld uitgewerkt in een speciale webapplicatie.

De Effectencalculator kan toegepast worden door iedereen die daarvoor de training heeft gevolgd. Dit is nodig voor een goede toepassing. Gebruik is daarna vrij en zonder kosten.

De training bestaat uit 2 bijeenkomsten van in totaal 3 dagdelen én 2 maal zelf toepassen. Tijdens de training maakt de ‘Effectencalculateur’ kennis met de achtergrond en de toepassings–(on)mogelijkheden, oefent het gesprek rond het werkblad en de uitwerking in de applicatie. De kosten voor de training bedragen € 750,-.

De Effectencalculator bevat de volgende onderdelen:

  • het werkblad
  • de maatschappelijke prijslijst
  • de uitwerkingsapplicatie
  • een handleiding en publicatie
Huidig gebruik

De Effectencalculator wordt (sinds 'de decentralisaties') in meerdere gemeenten gebruikt om zicht te krijgen op de werking en effecten van nieuwe aanpak (zie overzicht). Een voorbeeldtoepassing is de evaluatie van de wijkteams in Tilburg: Kwalitatieve evaluatie Toegang.

Bijzonderheden

De Effectencalculator is een methode voor kwalitatief onderzoek. Aan de hand van analyse van enkele ‘gevallen’ worden onderliggende mechanismen en mogelijke obstakels voor effectiviteit blootgelegd. De inzet is veelal te intensief om representatieve resultaten te krijgen voor kwantitatief onderzoek.

Drie ‘verschillen’ komen tot uitdrukking in een casusbeeld:

  1. voor en na: hoe ging het met de cliënt voor de aanpak (nulmeting) en hoe gaat het na afloop?
  2. interventie en referentie.
  3. maatschappelijk effect en zakelijk effect (hoeveel + welke ondersteuning, voor welke prijs?).
Ontwikkelachtergrond

Het instrument is ontwikkeld in reactie op de evaluatieve uitdagingen die de nieuwe aanpakken en werkwijzen rond de decentralisaties opriepen.

  • Hoe doe je algemene uitspraken over een aanpak die bij elke klant anders uitpakt, en waar elke klant een andere mix van interventies krijgt?
  • Wat is nu precies de winst van een andere manier van werken, zoals ‘gezin, één plan, één regisseur’?
  • Hoe evalueer je een aanpak die gaandeweg vorm krijgt en ‘morgen’ alweer anders is?
  • Hoe breng je de financiële én maatschappelijke waarde in evenwicht in een evaluatie-aanpak?

Het verhaal rond een individuele cliënt staat steeds centraal.

Het instrument wordt ontwikkeld en beheerd door:

  • Ecorys
  • Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
  • Jochum Deuten Advies & Onderzoek
  • Rebel Group
  • Verwey-Jonker Instituut

Iedereen die de training heeft gevolgd wordt deel van de ‘vakgemeenschap’. Alle ervaring wordt bij elkaar gebracht tijdens een halfjaarlijkse bijeenkomst.

Validatie

Het instrument is niet extern gevalideerd.

Primaire bronnen

De Effectencalculator (maart 2016, Movisie).

Verantwoording

Deze beschrijving is opgesteld door Jochum Deuten van de redactie van de Wat werkt studio en is geverifieerd door de eigenaar van het instrument.

Een redactielid van de InstrumentWijzer is betrokken (geweest) bij de ontwikkeling van dit instrument.

Contact

Meer informatie over de training, de publicatie en diverse toepassingen is te vinden op: www.effectencalculator.nl