Menselijke Maat

Afbeelding van het instrument Menselijke Maat
Hoe ervaren cliënten of inwoners de inzet op participatie en zelfredzaamheid? Menselijke maat maakt dit onafhankelijk inzichtelijk. Het ondersteunt de transformatie van klacht naar kracht.
Afbeelding van het instrument Menselijke Maat
www.menselijkemaat.nl Contact
Werkwijze van het instrument

Menselijke Maat bestaat uit een onderzoeksdeel en een implementatiedeel. Het onderzoeksdeel bevat verschillende modules die los van elkaar inzetbaar zijn: een cliëntendeel, een medewerkersdeel en een narratief deel. Het cliëntendeel omvat goed gevalideerde, begrijpelijke basisvragensets die via een app of papier uitgezet worden. Deze vragensets kunnen eenvoudig aangevuld worden met extra vragen. Medewerkers nodigen idealiter zelf hun cliënten uit om deel te nemen. Cliënten delen zoveel mogelijk zelf, of met hulp van naasten, hun ervaringen.

Het narratieve deel bestaat uit interviews met medewerkers en observaties tijdens cliëntcontact. Organisaties die met Menselijke Maat werken zijn vrij om zelf het aantal respondenten, het ritme en de doorlooptijden te bepalen. Het implementatiedeel is maatwerk voor elke aanbieder, gemeente en verzekeraar. Het begint met goede afstemming over de wensen en het inrichten van het onderzoeksdeel op basis daarvan. Teams die met Menselijke Maat gaan werken worden vervolgens voorgelicht, zodat zij goed weten waar zij aan toe zijn en hoe zij zelf kunnen leren van Menselijke Maat. De resultaten worden gepresenteerd in een factsheet of rapport en in een live dashboard. Deze dienen als feedback voor de teams, de organisatie en de gemeente of verzekeraar.

Een Menselijke Maat implementatietraject wordt afgesloten met presentatie- en ontwikkelsessies, waarin beroep wordt gedaan op het lerend vermogen, altijd gericht op het versterken van het welbevinden van de cliënt. Doorgaans zit er tussen de voorlichting en de ontwikkelsessie drie maanden.

Toelichting gebruik
  • Vorm van het cliëntendeel: webapplicatie met mogelijkheid voor toepassing op papier.
  • Vorm van het medewerkersdeel: webapplicatie.
  • Vorm van het narratieve deel: interviews en observaties.
  • Vorm van feedback: live digitaal dashboard, factsheet, presentatie, format voor ontwikkelplan, werkboek, checklist ontwikkelplannen.
  • De vragensets zijn aanpasbaar: logo, benaming (bijv. cliënt / medewerker of deelnemer / begeleider), aanspreekvorm (u of jij) en het toevoegen van extra vragen.

Gemeenten kunnen het jaarlijks verplichte cliëntervaringsonderzoek (CEO) Jeugd en Wmo via Menselijke Maat laten lopen.

Kosten bestaan uit jaarlijks gebruikskosten voor het systeem en het borgen van de kwaliteit en periodieke kosten voor de implementatie.

Huidig gebruik

Menselijke Maat wordt sinds halverwege 2015 bij een groeiend aantal gemeenten en zorg- en welzijnsaanbieders toegepast. Hieronder verschillende voorbeelden:

  • Gemeenten: Almelo, Borne & Den Haag.
  • Gemeenten inclusief CEO: Borne, Losser & Lochem.
  • Welzijn: DNO, Malkander, Losser, Oldenzaal, Stichting Informele Zorg Twente.
  • Sociale (wijk)teams: SWT Zwolle, DNO, Gemeente Lochem.
  • Dagbesteding: Zorgboerderij Alldrik, OutdoorCare Twente, CarintReggeland.
  • Ouderenzorg: Zorggroep Sint Maarten, TriviumMeulenbeltZorg, Zorggroep Manna.
  • Ambulante begeleiding: Humanitas Onderdak Twente, LIMOR VGE Hardenberg/Twente, De Werkwijzer.
  • Beschermd wonen: RIBW Fonteynenburg, Stichting Anton Constandse.
  • Jeugd: Project Gezinscoaching Almelo, Ambiq, Het Maathuis.
  • Werk & Inkomen: Werkplein Twente (Almelo), SoWeCo.
  • Licht verstandelijk gehandicapten: De Twentse Zorg Centra, Abrona, Ambiq, Het Maathuis.
Bijzonderheden

Implementatie is een belangrijk onderwerp. We zien dat aanbieders veel zelf willen doen. Wij ondersteunen dat en richten het implementatietraject daar dan ook goed op in. Zonder die minimale aandacht voor implementatie is het erg lastig om enerzijds respons te krijgen en anderzijds het lerend vermogen van teams en de organisatie aan te spreken. Zie daarvoor ook het artikel Menselijke Maat dat begin 2016 in het Tijdschrift over Positieve Psychologie verscheen.

Houd rekening met 3 uur tijdsinvestering per betrokken medewerker. Daarbij geldt natuurlijk dat niet alle medewerkers betrokken hoeven te zijn vanaf het begin.

Begrip van de vragen, face validity, is ook een belangrijk onderwerp. ‘Begrijpen onze cliënten de vragen wel?’- is een vaak gestelde vraag. Menselijke Maat b.v. besteedt samen met de Universiteit Twente en Saxion veel tijd en aandacht aan het continu verbeteren van de vragensets, zodanig dat inwoners met een IQ vanaf 50 de instructie en vragen begrijpen en kunnen invullen. Daarnaast wordt samen met klanten en de Universiteit Twente gewerkt aan specifieke modules voor doelgroepen, bijvoorbeeld voor mensen met dementie, mantelzorgers en cliënten van welzijnswerk.

Ontwikkelachtergrond

Aad Francissen van www.menselijkemaat.nl

"We hebben Menselijke Maat ontwikkeld omdat we geloven dat het welbevinden van inwoners veel meer centraal kan staan in het sociale domein. Het gaat dan om het opzoeken en versterken van de intrinsieke motivatie van inwoners of cliënten. Van klacht naar kracht. Wij zien elke dag de struggle die dat oplevert voor sociale professionals. Zij zijn opgeleid om de kracht van mensen op te zoeken, maar worden door organisatie en opdrachtgever nog te vaak ingezet om vooral de klacht inzichtelijk te maken en de cliënt daarmee te helpen. Ook inwoners benaderen de sociale professionals vooral met klachten en problemen. Toch wil elke organisatie, elk team en elke afzonderlijke professional ook het verschil maken in het leven van de cliënt. Altijd. Daarom vinden wij het belangrijk om die aandacht in kaart te brengen. Hoe ervaart de cliënt dat? In hoeverre ervaart jouw team zelf dat dat lukt? Wat is het verhaal, het narratief achter de cijfers? En wat kunnen we daarvan leren om elke dag nog beter op het welbevinden, de intrinsieke motivatie van de cliënt gericht te zijn? Menselijke Maat is gericht om die transformatie te volgen en te ondersteunen; om het lerend vermogen aan te spreken en verbetering op gang te brengen."

Menselijke Maat is een initiatief van Arcon  https://www.insights-zorg.nl/diensten/menselijkemaat/ en een samenwerking tussen Arcon en it-bedrijf Link2Control.

Validatie

Er is voor de start een wetenschappelijke onderzoek gedaan door de ontwikkelaar samen met Universiteit Twente en drs. Aad Francissen (Arcon).

Tot eind 2016 wordt de implementatie van het instrument onderzocht binnen het Implementatieproject Menselijke Maat. De Universiteit Twente leidt dit onderzoek.

Tien gemeenten nemen deel aan dit project; Almelo, Borne, Dalfsen, Haaksbergen, Hof van Twente, Hengelo, Hellendoorn, Oldenzaal, Tubbergen-Dinkelland en Wierden. Onderdeel van het Implementatieproject zijn meerdere validatierondes. Hierin wordt gekeken naar de betrouwbaarheid en interne validiteit. De volgende staat gepland voor eind 2016.

De ‘face validity’ –begrijpen respondenten de instructie en de vragen- is en wordt regelmatig getoetst via de zogenaamde ‘three-step-test-interview’ methode bij cliënten uit verschillende doelgroepen. Deze test heeft inmiddels drie keer plaatsgevonden. Uit de onderzoeken blijkt dat cliënten vanaf IQ-50 (lvb) de instructie en de vragen goed begrijpen. Ouderen begrijpen de vragen daardoor ook prima, maar vinden de vragen soms nog wel eens vreemd. Wij vermoeden dat ouderen meer gewend zijn aan tevredenheidsvragen, minder aan vragen over hun welbevinden.

 

Primaire bronnen

Je kunt een informatiepakket aanvragen via http://www.menselijkemaat.nl/#contactform

Extra bronnen

http://www.menselijkemaat.nl/ de hoofdpagina over het instrument)

 

Overige informatie

Menselijke Maat wordt door gemeenten gecombineerd met het CEO. Voor Jeugd zijn dat 18 vragen en voor Wmo zijn dat 11 vragen. Menselijke Maat heeft daarvoor modules ontwikkeld en combineert bijvoorbeeld de uitkomsten in haar rapportage en presentatie aan college en gemeenteraad.

Enkele aanbieders combineren het medewerkersdeel met het medewerkerstevredenheidsonderzoek.

Menselijke Maat past in de kwaliteitscyclus van plan-do-check-act. Het instrument geeft invulling aan de ‘check’ door te meten hoe cliënten de dienstverlening ervaren. En het geeft invulling aan de ‘act’ door volledig in te zetten op het lerend vermogen (en niet op normering bijvoorbeeld). Menselijke Maat is derhalve geen keurmerk en ook geen normeringsinstrument.

Verantwoording

Deze beschrijving is opgesteld door Marije van der Meij van de redactie van de Wat werkt studio en geverifieerd door de eigenaar van het instrument.

Contact

    
Aad Francissen
Adviseur Arcon / Kennisleider Menselijke Maat
074 242 6520
a.francissen@menselijkemaat.nl